preload

Lekcja 1

Halloween & Co. – Jesienne zwyczaje i święta


W tej lekcji chcę Ci przybliżyć święta obchodzone w okresie jesiennym w Niemczech. Oprócz Halloween, poznasz tradycje związane z obchodami Dnia Reformacji, Wszystkich Świętych i Dnia św. Marcina. Poznasz wiele nowego słownictwa związanego z tymi świętami. Posłuchamy też kilku mrocznych, nastrojowych piosenek.

Tematem dzisiejszej lekcji będzie:
Halloween & Co. - Herbstbräuche und Feste
Halloween & Co. - Jesienne zwyczaje i święta

Zacznijmy od Halloween. Ten zwyczaj przyszedł do Niemiec z Irlandii na początku lat 90-tych. Wtedy z powodu pierwszej wojny w Iraku nikt nie miał ochoty świętować Karnawału i odwołano wszystkie uroczyste pochody z okazji poniedziałku zapustnego. Dla wielu firm oznaczało to nie lada kłopoty, nikt nie chciał kupować kostiumów i masek, przez co firmy te popadły w finansowe tarapaty. No i tu pojawił się pomysł rozpowszechnienia święta Halloween.

das Kostüm
kostium
die Maske
maska

U naszych zachodnich sąsiadów Halloween obchodzone jest przede wszystkim przez młodszą generację. 31 października znajdziemy tam wiele osób poprzebieranych za czarownice, wampiry i inne potwory.

Oto przykładowe kostiumy Halloween'owe:
das Halloweenkostüm
kostium Halloween'owy
die Hexe
czarownica
der Vampir
wampir
das Monster
potwór

Wśród kostiumów na Halloween znajdą się też różnego rodzaju demony, duchy i inne stwory. Motywy te wykorzystał w swojej piosence "Mein Herz brennt" zespół Rammstein, który jest znany z tego typu mrocznej muzyki i złowrogo brzmiących tekstów.

Rammstein
Sie kommen zu euch in der Nacht
Dämonen, Geister, schwarze Feen
sie kriechen aus dem Kellerschacht
und werden unter euer Bettzeug sehen

Nun liebe Kinder gebt fein acht
ich bin die Stimme aus dem Kissen
ich hab euch etwas mitgebracht
ein heller Schein am Firmament

Mein Herz brennt
Nawiedzają was w nocy
demony, duchy, czarne wróżki
Wypełzają spod pokryw piwnic,
i będą zaglądać pod waszą pościel

Teraz kochane dzieci dokładnie uważajcie
Jestem głosem spod poduszki
przyniosłem wam coś ze sobą
jasny blask na firmamencie

Moje serce płonie

Oto ciekawsze słówka z tego fragmentu:
das Gespenst, der Geist
duch
der Dämon
demon
die Fee
wróżka
die Stimme
głos
das Herz
serce

Przyda nam się również następujący czasownik:
sich verkleiden
przebierać się
ichverkleide mich wirverkleiden uns
duverkleidest dich ihrverkleidet euch
er/sie/esverkleidet sich sie/Sieverkleiden sich

ich verkleide mich, du verkleidest dich, er/sie/es verkleidet sich
ja przebieram się, ty przebierasz się, on/ona/ono przebiera się
wir verkleiden uns, ihr verkleidet euch, sie/Sie verkleiden sich
my przebieramy się, wy przebieracie się, oni/Państwo przebierają się

Jeśli chcemy więc powiedzieć, że przebieramy się za czarownicę, będzie brzmiało to tak:
Ich verkleide mich als Hexe.
Przebieram się za czarownicę.

A teraz spróbuj odpowiedzieć na moje pytanie:
Wie verkleidest du dich?
Jak się przebierasz?

[+] Pokaż odpowiedzi
Ich verkleide mich als Monster/ Gespenst/ Vampir/ ...

W tę noc przebrane dzieciaki chodzą od domu do domu i zgodnie z tradycją proszą o słodycze "Cukierek lub psikus", po niemiecku "Streich oder Überraschung" lub "Süßes oder Saures".
"Streich oder Überraschung"/ "Süßes oder Saures"
"Cukierek lub psikus"

Jeśli nie chcemy paść ofiarą psikusa...
der Streich
figiel, psikus
...musimy mieć przygotowane jakieś słodycze.
die Süßigkeiten
słodycze
die Bonbons
cukierki
Gdy przegapimy dzwonek do drzwi lub nie mamy ochoty dać przebierańcom słodyczy, nasze drzwi mogą zostać wysmarowane mazią przypominającą krew (najczęściej ketchup), nasze auto lub drzewo przed domem może zostać owinięte jak mumia papierem toaletowym, więc lepiej mieć oczy i uszy otwarte (no i zakupiony worek słodyczy, bo chętnych do płatania figli jest coraz więcej)!
das Blut
krew
das Toilettenpapier, das Klopapier
papier toaletowy

W tym dniu na każdym kroku natkniemy się na ozdoby i potrawy z dyni - bo Halloween bez dyni, to jak Boże Narodzenie bez choinki:
der Kürbis
dynia
die Kürbislaterne
latarnia z dyni
die Kürbissuppe
zupa z dyni

Odpowiedz teraz na moje pytanie:
Magst du die Kürbissuppe?
Czy lubisz zupę z dyni?

Myślę, że sobie świetnie poradziłeś, ale zerknij do odpowiedzi:

[+] Pokaż odpowiedzi
1. Ja, ich mag die Kürbissuppe/ sie.
2. Nein, ich mag die Kürbissuppe/ sie nicht.

Bardzo ważnym elementem jest odpowiedni wystrój imprezy Halloween'owej. Na ścianach wywieszane są sztuczne pajęczyny z pająkami, nad głowami wiszą nietoperze.
die Halloweenparty
impreza Halloween'owa
die Spinne
pająk
die Fledermaus
nietoperz

A na stole mogą pojawić się różne straszne przekąski...
die Schokoladen-Spinnen
czekoladowe pająki
abgehackte Finger aus Bockwurst
parówkowe odcięte palce
Halloween-Gehirn aus Blumenkohl
mózg Halloween'owy z kalafiora

Tak wygląda ta ostatnia potrawa :)

Halloween-Gehirn aus Blumenkohl


Opowiada się mrożące krew w żyłach historie i słucha mrocznej muzyki ze specjalnie na tą okazję wydanych składanek, a w telewizji można obejrzeć horrory.
Gruselgeschichten erzählen
opowiadać historie mrożące krew w żyłach
Gruselmusik hören
słuchać mrocznej muzyki
Horrorfilme sehen
oglądać horrory

Wyobraź sobie, że masz koleżankę Annę, która jest Niemką. Właśnie dostałeś od niej następującego SMS-a z zaproszeniem:

"Hi, heute ist Halloween. Ich mache eine Party. Wir sehen Horrorfilme, hören Gruselmusik und essen Kürbissuppe. Kommst du?! Anna"

Spróbuj zastanowić się, co robi Anna ci napisała. Jeśli masz wątpliwości zajrzyj do odpowiedzi:

[+] Pokaż odpowiedzi
"Cześć, dzisiaj jest Halloween. Robię imprezę. Będziemy oglądać horrory, słuchać strasznej muzyki i jeść zupę z dyni. Przyjdziesz?! Anna."

A tak a propos muzyki, to chciałam zaprezentować piosenkę "Dein Vampyr" znanej grupy punkowo-rockowej Die Ärzte, która świetnie wprowadza w mroczny nastrój - zresztą oceńcie sami!
Die Ärzte
Auf dem alten Friedhof nachts,
bei Vollmond, wenn der Werwolf lacht.
Setz' ich mich ganz nah zu dir
und küsse dich wie ein Vampir, Vampir.
Du fragst mich, warum wir hier sitzen,
da siehst du meine Zähne blitzten.
Blut, Blut, soviel Blut.

Oh du weißt ich liebe dich,
doch das bedeutet für dich nichts.
Wie soll ich leben ohne Kuss von dir?
Oh du weißt ich brauche dich,
von deinem Blut ernähr' ich mich.
Du bist die Jungfrau
und ich dein Vampir, Vampir.
Na starym cmentarzu w nocy,
przy pełni księżyca, kiedy śmieje się wilkołak.
Siadam bardzo blisko ciebie
i całuję cię jak wampir, wampir.
Pytasz mnie, dlaczego tu siedzimy,
wtedy widzisz moje błyszczące zęby.
Krew, krew, tyle krwi.

O ty wiesz, kocham cię,
lecz to nic nie znaczy dla ciebie.
Jak mam żyć bez pocałunku od ciebie?
O ty wiesz, potrzebuję cię,
z twojej krwi żywię się.
Ty jesteś dziewicą
a ja twoim wampirem, wampirem.

We fragmencie piosenki, której właśnie wysłuchałeś, pojawia się kilka słówek, które mogą przydać się w kontekście omawianego tematu:
der Friedhof
cmentarz
der Vollmond
pełnia księżyca
der Werwolf
wilkołak
der Zahn, die Zähne
ząb, zęby
die Jungfrau
dziewica


W całych Niemczech odbywają się różnego rodzaju imprezy zarówno dla małych, jak i dużych. Jedna z największych imprez tego typu odbywa się w ruinach zamku Frankenstein w Darmstadt. Corocznie przybywa na nią nawet do 20 tysięcy odwiedzających i tam wspólnie świętują.

Imprezy i zabawy przebierańców często przeciągają się do wczesnych godzin rannych w dniu Wszystkich Świętych, wywołując oburzenie m.in. Kościoła. W niektórych landach np. w katolickiej Bawarii przyjęcia z okazji Halloween nie mogą trwać dłużej niż do północy, ponieważ dzień Wszystkich Świętych 1 listopada jest "dniem ciszy". Za złamanie zakazu hucznych zabaw w dniu Wszystkich Świętych grozi nawet 10 tysięcy euro grzywny.

Z popularności Halloween w Niemczech nie jest też zadowolony Kościół ewangelicki. 31 października jest bowiem rocznicą ogłoszenia przez Marcina Lutra 95 tez w Wittemberdze w 1517 r., obchodzoną jako Dzień Reformacji (głównie w landach wschodnich).
Reformationstag
Dzień Reformacji
Wraz z tym wydarzeniem rozpoczęła się reformacja, która przyniosła ze sobą wiele zmian w całych Niemczech - powstał kościół ewangelicki (protestancki).

Listopad przypomina nam, że nasze życie jest ulotne...
Irdisches Leben ist vergänglich.
Życie ziemskie jest ulotne/przemija.

Dnia 1 listopada Kościół Katolicki (także w Niemczech) obchodzi uroczystość Wszystkich Świętych a 2 lub 3 listopada Zaduszki. Ludzie przypominają sobie swoich świętych i zmarłych ze swojego otoczenia. Na cmentarzach przyozdabia się groby i zapala znicze.
Allerheiligen
Wszystkich Świętych
Allerseelen
Dzień Zaduszny
der/die Heilige
święty/a
das Grablicht
znicz

Martinsfest - Dzień św. Marcina

11 listopada obchodzi się, przede wszystkim w katolickich okolicach, uroczystość świętego Marcina.
das Martinsfest
dzień św. Marcina
W tym dniu dorośli i dzieci chodzą po ulicach z lampionami
die Laterne
lampion
i wspominają Świętego, który podzielił się swoim płaszczem z żebrakiem.
der Bettler
żebrak

Tak oto przedstawił św. Marcina słynny malarz El Greco. Obraz nosi nazwę: Święty Marcin i żebrak.


W wielu regionach Niemiec organizowane są uroczyste pochody, piecze się także rogale, które mają przypominać podkowę konia św. Marcina i tym samym przynosić szczęście. Dorośli szczególnie cieszą się na gęś św. Marcina, którą tradycyjnie przyrządza się w tym dniu.
der Umzug
pochód
das Martinshörnchen
rogal św. Marcina
die Martinsgans
gęś św. Marcina

Wraz ze świętami...
Buß- und Bettag
Dzień pokuty i modlitwy w religii ewangelickiej.
der Totensonntag
Święto Zmarłych w religii ewangelickiej (23.11)
...listopad zbliża się ku końcowi. Potem zaczyna się czas adwentu i czas Bożego Narodzenia, ale o tym już w innej lekcji.


Na dzisiaj to tyle. Zapraszam Cię teraz do strony Ćwiczenia, gdzie poćwiczysz sobie poznane tutaj słownictwo. Możesz także zajrzeć do ściągi, gdzie masz zebrane wszystkie najważniejsze informacje z tej lekcji.

Bis bald!
Katarzyna


Źródła użytych cytatów
"Mein Herz brennt"
Muzyka i słowa: Rammstein
Wykonanie: Rammstein

Kliknij miniaturkę aby zobaczyć nagranie

"Dein Vampyr"
Muzyka i słowa: Die Ärzte
Wykonanie: Die Ärzte

Kliknij miniaturkę aby zobaczyć nagranie

Lekcja | Ćwiczenia | Ściąga






Czy chcesz się nauczyć niemieckiego?
Podobała Ci się ta lekcja i lubisz taki styl nauki? Interesuje Cię język niemiecki i chcesz się go nauczyć od podstaw, aż do poziomu pozwalającego na swobodną konwersację? Nie masz czasu ani pieniędzy na drogie kursy w szkołach językowych?

Jeśli tak, to właśnie dla Ciebie jest przeznaczony nasz internetowy kurs Niemiecki na Szóstkę!



Informacja o lekcjach bonusowych
Lekcje bonusowe są rozszerzeniem naszych standardowych kursów i są przeznaczone głównie dla osób, które już z tych kursów korzystają bądź zamierzają z nich skorzystać. Lekcje te dotyczą konkretnego słownictwa tematycznego (związanego np. z kulturą, obyczajami, geografią itp.) bądź określonego zagadnienia gramatycznego, nie ujętego szczegółowo w kursach standardowych.

Aktualnie lekcje bonusowe są całkowicie bezpłatne i pełnią funkcję promocyjną, zachęcając do korzystania z naszych standardowych kursów językowych z serii "Na Szóstkę".