preload

Lekcja 2

Weihnachten in Deutschland - Święta Bożego Narodzenia w Niemczech


W tej lekcji przedstawię Ci, jak wyglądają przygotowania do Świąt Bożego Narodzenia u naszych zachodnich sąsiadów oraz w jaki sposób przebiegają. Jakie są różnice między naszymi krajami, a jakie podobieństwa? Wszystkiego dowiesz się z lekcji, wraz z odpowiednim słownictwem, które wzbogaci Twoją znajomość języka niemieckiego. A przy okazji, jeśli te lub kolejne święta przyjdzie Ci spędzić w Niemczech, lekcja ta niezmiernie przyda Ci się w praktyce. Zapraszam!


Hallo!

Dzisiejszą lekcję poświęcimy na zgłębienie wiedzy na temat Świąt Bożego Narodzenia w Niemczech, czyli

Weihnachten in Deutschland
Święta Bożego Narodzenia w Niemczech

Boże Narodzenie u naszych sąsiadów to jedno z najważniejszych i najbardziej rodzinnych Świąt w roku.

Przygotowania do świąt rozpoczynają się już często w połowie listopada, ale pełną parą ruszają na cztery tygodnie przed Wigilią, czyli w pierwszą niedzielę adwentu.

der Advent
adwent

W większości niemieckich mieszkań i domów na stołach pojawiają się takie oto wieńce:

Weihnachtskranz
Są to tzw. adwentowe wieńce z jodły lub świerku przystrojone fioletowymi wstążkami i czterema świeczkami.

der Adventskranz
wieniec adwentowy
die Tanne
jodła
die Fichte
świerk
die Kerze
świeczka
Żaden element wieńca nie jest przypadkowy: zieleń gałązek symbolizuje nadzieję, fiolet wstążek - refleksję nad przeszłością, a świeczki - światło. W każdą kolejną niedzielę adwentu zapala się jedną ze świec.
anzünden
zapalać
Jest to czasownik rozdzielnie złożony, czyli taki, którego przedrostek oddziela się i występuje na końcu zdania. Popatrzmy na odmianę tego czasownika przez osoby:

ichzünde an wirzünden an
duzündest an ihrzündet an
er/sie/eszündet an sie/Siezünden an

ich zünde an, du zündest an, er sie es zündet an
ja zapalam, ty zapalasz, on ona ono zapala
wir zünden an, ihr zündet an, sie Sie zünden an
my zapalamy, wy zapalacie, oni Państwo zapalają

Jeśli więc chciałbyś powiedzieć, że zapalasz świeczkę w wieńcu adwentowym, to zdanie będzie brzmiało tak:
Ich zünde eine Kerze am Adventskranz an.
Zapalam świeczkę w wieńcu adwentowym.

Niektórzy dekorują także drzwi do domu niedużym, świątecznym wieńcem i rozkładają kupione lub przygotowane własnoręcznie szopki...
die Krippe
szopka
... ustawiając w nich figurki...
die Figur
figurka
... przedstawiające dzieciątko Jezus, Marię i Józefa.

Kolejnym zwyczajem mało znanym w Polsce jest umieszczanie w oknach światełek, kolorowych gwiazdek i różnych figurek z papieru.

Na początku grudnia rodzice kupują dzieciom kalendarze adwentowe...
der Adventskalender
kalendarz adwentowy
Każdego dnia dzieci mogą otworzyć jedno okienko i wyciągnąć z niego niespodziankę - najczęściej czekoladkę i napisać pospiesznie list do Świętego Mikołaja.
der Weihnachtsmann, der Nikolaus
Mikołaj

Czy potrafiłbyś napisać list do Mikołaja?! Może napiszemy go razem :)
Zaczniemy nasz list od "Drogi Mikołaju", czyli:
Lieber Weihnachtsmann,
Drogi Mikołaju,
Potem musimy napisać, czego sobie życzymy:
sich etwas wünschen
życzyć sobie czegoś, chcieć coś dostać
(w miejsce słówka "etwas" - "czegoś" wstawiamy rzeczownik w bierniku - Akkusativ)
Na koniec musimy pozdrowić Mikołaja:
Liebe Grüße,
Serdeczne pozdrowienia,
... i napisać, kto jest nadawcą. Adres jest oczywiście zbędny, bo przecież św. Mikołaj doskonale wie, gdzie mieszkają wszystkie grzeczne dzieci ;)

Nasz liścik wygląda mniej więcej tak:

"Lieber Weihnachtsmann,
ich wünsche mir eine CD von Madonna, ein Buch und einen Schal.
Liebe Grüße,
Katarzyna"

Gdybyś miał problem ze zrozumieniem listu, zerknij tu:

[+] Pokaż odpowiedzi
Drogi Mikołaju,
chciałabym dostać płytę Madonny, książkę i szalik.
Serdeczne pozdrowienia,
Katarzyna

W wielu niemieckich miastach odbywają się w czasie adwentu kiermasze bożonarodzeniowe - "Weihnachtsmärkte" o specyficznej atmosferze.
der Weihnachtsmarkt
kiermasz bożonarodzeniowy
Tak wygląda najstarszy i najsłynniejszy kiermasz w Norymberdze:

Weihnachtsmarkt

Na takim kiermaszu można nie tylko kupić ozdoby choinkowe, lampki, prezenty, ale można też posłuchać kolęd, zjeść potrawy i ciasta bożonarodzeniowe, a strumieniami leje się grzane wino, które rozgrzewa zmarzniętych amatorów przedświątecznych zakupów.
der Glühwein
wino grzane, grzaniec

Skoro już mowa o specjałach, to najsłynniejszym ciastem jest strucla bożonarodzeniowa - "der Weihnachtsstollen".

der Weihnachtsstollen
strucla bożonarodzeniowa

Jest to rodzaj ciasta drożdżowego z dużą ilością bakalii - przede wszystkim rodzynek. Ciasto prezentuje się tak jak smakuje, czyli przepysznie, zresztą oceń to sam:

Weihnachtsstollen


Nieodłącznym elementem wystroju mieszkań jest choinka.
der Weihnachtsbaum, der Tannenbaum
choinka, drzewko bożonarodzeniowe

Drzewko bożonarodzeniowe pojawiło się najpierw na przełomie 15 i 16 wieku w Nadrenii. Świerk miał symbolizować drzewko życia (bo jego igły nie opadają), które stało się dostępne dla ludzi w momencie narodzin Jezusa. Wieszano na nim jabłka, jako wspomnienie, że grzech pierworodny został odkupiony - zerwany przez Ewę owoc powrócił na "swoje miejsce". Wieszano także świeczki symbolizujące światło Chrystusa, a czubek drzewka wieńczyła betlejemska gwiazda - zwiastun narodzin Chrystusa.

der Tannenbaum


Do grona najbardziej znanych i najczęściej śpiewanych dziś niemieckich utworów związanych z Bożym Narodzeniem należy właśnie "O Tannenbaum" ("O choinko"), upamiętniający świąteczną choinkę. Proponuję Ci, żebyśmy wysłuchali go w wykonaniu Nany Mouskouri - europejskiej piosenkarki greckiego pochodzenia. To wielka, znana na całym świecie artystka, która nagrała ponad 1500 piosenek w 15 językach, sprzedając łącznie 300 milionów płyt. Pełni także funkcję Ambasadora Dobrej Woli przy ONZ i mocno angażuje się w działalność charytatywną. Posłuchaj pierwszej zwrotki "O Tannenbaum" w jej wykonaniu:

Nana Mouskouri
O Tannenbaum, o Tannenbaum,
Wie treu sind deine Blätter!
Du grünst nicht nur zur Sommerzeit,
Nein auch im Winter, wenn es schneit.
O Tannenbaum, o Tannenbaum,
Wie treu sind deine Blätter!
O choinko, o choinko,
Jak wierne są twe liście!
Zielenisz się nie tylko latem,
lecz także zimą, gdy pada śnieg.
O jodełko, o jodełko,
Jak wierne są twe liście!

Inną wspaniałą tradycją niemieckich świąt jest pieczenie imbirowych ciasteczek...

die Plätzchen
imbirowe ciasteczka

... mających kształt ludzików oraz domków. W Niemczech je się je tylko o tej porze roku i jest wręcz rzeczą niepojętą, żeby można je jeść kiedy indziej.

Same Święta Bożego Narodzenia obchodzone są dość tradycyjnie - w domu, w gronie rodziny lub wśród najbliższych przyjaciół.

der Heiligabend
wigilia

24 grudnia wypełniony jest do ostatniej chwili ostatnimi przedświątecznymi przygotowaniami. Dlatego na wigilijnych stołach króluje w tym dniu jedna z najbardziej popularnych niemieckich potraw - smażona kiełbasa z kapustą...

die Bratwurst mit Sauerkraut
smażona kiełbasa z kapustą

Potrawa ta wygląda tak:

Bratwurst mit Sauerkraut

Posiłek tego dnia nie jest zbyt obfity, ale według tradycji na stole musi pojawić się 9 różnych potraw, m.in. wspomniana strucla bożonarodzeniowa i smażona kiełbasa z kapustą. Karpie nie muszą obawiać się Bożego Narodzenia, bo w przeciwieństwie do Polski, ten gatunek ryb nie należy do ulubionych dań świątecznych w Niemczech.
der Karpfen
karp

W niemieckich kościołach nie ma tradycyjnej pasterki, na nabożeństwo chodzi się po południu. Po przyjściu z kościoła zaczyna się wieczerza. W wigilijny wieczór niemieckie dzieci otrzymują "kolorowy talerz" ze słodyczami i owocami. Kształtem przypomina nowo narodzone dzieciątko zawinięte w becik. Do przysmaków należą też własnoręcznie wypiekane przez wielu Niemców kruche ciasteczka w formie gwiazdek, księżyca czy choinki.

"Bunter Teller"
"kolorowy talerz"

Taki "kolorowy talerz" może wyglądać tak:

Bunter Teller

Życzenia składa się bez dzielenia się opłatkiem. Mieszkańcy Niemiec składając sobie życzenia świąteczne posługują się najczęściej zwrotem "Frohe Weihnachten", czyli Wesołych Świąt:
Frohe Weihnachten
Wesołych Świąt
i dodają często:
... und alles Gute im Neuen Jahr!
... i wszystkiego dobrego w Nowym Roku!

Nie zostawia się miejsca przy stole dla niespodziewanego gościa, za to przy kolacji każdy pod talerzem znajduje pieniążek, co zapewnić ma rodzinie dostatek przez cały rok.

Tego dnia dzieci otrzymują prezenty, które przynosi "Christkind" (Dzieciątko Jezus).
Christkind
Dzieciątko Jezus
Prezenty nie znajdują się pod choinką, tak jak my jesteśmy do tego przyzwyczajeni, lecz układane są na stole.

Kulinarnym punktem kulminacyjnym niemieckiego Bożego Narodzenia nie jest - w przeciwieństwie do Polski - Wigilia, lecz pierwszy dzień świąt. Ulubioną potrawą jest pieczona gęś. Szczególnie dobrą opinią cieszą się gęsi importowane z Polski, uważane za smaczniejsze i zdrowsze od tych wyhodowanych w Niemczech.

die Gans
gęś

W tym dniu Niemcy nie stronią też od pieczonej kaczki, indyka oraz dziczyzny:
die Ente
kaczka
der Truthahn
indyk
das Wild
dziczyzna

Stałym punktem Świąt Bożego Narodzenia jest rodzinne śpiewanie kolęd, wśród których znajduje się jedna z najsłynniejszych, skomponowana w 1818 roku przez Austriaków: księdza Franza Grubera i organistę Josepha Mohra - "Stille Nacht, Heilige Nacht!", po polsku "Cicha noc, święta noc". Słowa jednej z wersji w języku polskim ułożył ok. 1930 roku Piotr Maszyński. W sumie przetłumaczono ją na ponad 300 różnych języków i dialektów. Posłuchajmy jej fragmentu ponownie w wykonaniu Nany Mouskouri:

Nana Mouskouri
Stille Nacht, heilige Nacht!
Alles schläft, einsam wacht
Nur das traute hochheilige Paar
Holder Knabe im lockigen Haar
Schlaf in himmlischer Ruh!
Schlaf in himmlischer Ruh!
Cicha noc, święta noc!
Wszystko śpi, samotnie czuwa
Tylko ufna przenajświętsza para
Drogi chłopcze z kręconymi włosami
Śpij w niebiańskim spokoju!
Śpij w niebiańskim spokoju!

Na koniec naszej lekcji chciałabym Ci życzyć:

"Ein frohes und besinnliches Weihnachtsfest sowie Gesundheit,
Glück und Erfolg für das kommende Jahr."

Poniżej znajdziesz przetłumaczone życzenia:

[+] Pokaż odpowiedzi
"Radosnych i spokojnych Świąt Bożego Narodzenia jak i zdrowia,
szczęścia i sukcesu w nadchodzącym Roku."


Tym samym żegnam się z Tobą w świątecznym nastroju i życzę miłego rozwiązywania ćwiczeń!

Bis bald!
Katarzyna



Źródła użytych cytatów
"O Tannenbaum"
Muzyka i słowa: Ernst Anschütz
Wykonanie: Nana Mouskouri

Kliknij miniaturkę aby zobaczyć nagranie

"Stille Nacht, Heilige Nacht!"
Muzyka i słowa: Franz Gruber i Joseph Mohr
Wykonanie: Nana Mouskouri

Kliknij miniaturkę aby zobaczyć nagranie

Lekcja | Ćwiczenia | Ściąga






Czy chcesz się nauczyć niemieckiego?
Podobała Ci się ta lekcja i lubisz taki styl nauki? Interesuje Cię język niemiecki i chcesz się go nauczyć od podstaw, aż do poziomu pozwalającego na swobodną konwersację? Nie masz czasu ani pieniędzy na drogie kursy w szkołach językowych?

Jeśli tak, to właśnie dla Ciebie jest przeznaczony nasz internetowy kurs Niemiecki na Szóstkę!



Informacja o lekcjach bonusowych
Lekcje bonusowe są rozszerzeniem naszych standardowych kursów i są przeznaczone głównie dla osób, które już z tych kursów korzystają bądź zamierzają z nich skorzystać. Lekcje te dotyczą konkretnego słownictwa tematycznego (związanego np. z kulturą, obyczajami, geografią itp.) bądź określonego zagadnienia gramatycznego, nie ujętego szczegółowo w kursach standardowych.

Aktualnie lekcje bonusowe są całkowicie bezpłatne i pełnią funkcję promocyjną, zachęcając do korzystania z naszych standardowych kursów językowych z serii "Na Szóstkę".